چرا امير الامرائى بوجود آمد ؟ ايران و مناطق مجاور آن عرصه ظهور عوامل ضد خلافت شد و در آنجا دولتهائى چون طاهريان و صفاريان و سامانيان پديد آمد و هم در ديلمستان دولتها بود كه مردانى چون ماكان و مرداويج زيار و برادرش وشمگير زيار علمداران آن بودند و هم دولت بويهيان بود كه بسال 334 بر بغداد تسلط يافت و پس از آنها سلجوقيان بودند كه به سال 447 بغداد زير تسلط آنها درآمد و قدرت را از خليفگان ربودند . از آن پس دولت خوارزمشاهيان بود كه از نفوذ سلجوقيان و خليفگان بيرون بود و آن مصيبت هولناك كه بسقوط بغداد و انقراض دولت عباسيان انجاميد از سوء تدبير و رفتار ايشان با مغولان زاد . بسال 322 كار مرداويج زيار ديلمى كه سردار اسفار امير قزوين بود بالا گرفت و اسفار را براند و بر قلمرو او تسلط يافت آنگاه رى و اصفهان را كه يوسف ابن ابى الساج ولايتدار آن بود بگرفت و هم طبرستان و گرگان و همدان را بقلمرو خود آورد و تا حدود حلوان پيش رفت گوئى مرداويج ميخواست بغداد را بگيرد و مجد ايران قديم را زنده كند مقتدر عباسى كه صولت وى را بديد بناچار همه آن ديار را كه گشوده بود با وى گذاشت به اين شرط كه سالانه خراجى بدربار خلافت فرستد و چون مرداويج بدست غلامان خويش كشته شد برادرش وشمگير بجايش نشست اما نفوذش سست بود و ركن -